Entry selected by Michał Czajka from the book by Alina Skibińska,"Guide to the Sources on the Holocaust in Occupied Polan"
Selected by Agnieszka Wasiak from database SEZAM.
W kronice merseburskiego Thietmara zapisano, że w 1000 r. zostało założone we Wrocławiu biskupstwo. Była to pierwsza wzmianka w źródłach pisanych o istnieniu tej miejscowości. Pierwsza lokacja miasta na prawie niemieckim nastąpiła prawdopodobnie w 1226 r., ale dokument lokacyjny do naszych czasów nie zachował się. Po najeździe Tatarów w 1241 r., którzy zniszczyli część miasta na lewym brzegu Odry, ks. Bolesław II lokował ponownie Wrocław. Dokument ten także się nie zachował. Po raz trzeci prawo magdeburskie nadali miastu ks. Henryk III Biały i Władysław arcybiskup salzburski w 1261 r. W dwa lata później (5.X.1263 r.) prawo magdeburskie otrzymało też wrocławskie Nowe Miasto. Zgodnie z ortylem magdeburskim władzę w mieście sprawowali wójt dziedziczny i rada jako organ samorządu miejskiego. Na czele rady stał prezes (Ratspräses). Od 1261 r. do 1345 r. działały we Wrocławiu dwa niezależne od siebie organy władzy, a mianowicie: wójt dziedziczny i rada miejska. W 1345 r. wójtostwo dziedziczne zostało wykupione od spadkobierców rodziny Schertelzanów za 420 grzywien. Od tego momentu dawny wójt pełnił tylko funkcję przewodniczącego sądu ławniczego z ramienia władz samorządowych miasta. Siedzibą władz miejskich był ratusz. Był on zarazem symbolem patrycjatu. Duże znaczenie dla Wrocławia posiadało przystąpienie miasta w 1369 r. za zgodą cesarza Karola IV, do Związku 8 miast śląsko-łużyckich. Rada uzyskała szereg uprawnień gospodarczych i administracyjnych. Od 1331 r. rada przyjęła jurysdykcję w zakresie sądownictwa kryminalnego, cywilnego i opiekuńczego, a w 1337 r. zdobywa uprawnienia sądowe w sprawach spadkowych. W l. 1357-1369, 1424-1635, z krótkimi przerwami, rada miejska we Wrocławiu sprawowała władzę w księstwie wrocławskim jako starostwa księstwa wrocławskiego z ramienia króla czeskiego. W 1639 r. wykorzystując kłopoty finansowe króla czeskiego , Ferdynanda III, Wrocław zdobył za cenę 30 tysięcy guldenów, wyłączenie miasta spod władzy starosty krajowego w zakresie spraw politycznych, wojskowych i sądowniczych. Sąd wrocławski stał się od 1639 r. sądem najwyższym, a rada miejska wydała pouczenia i instrukcje prawne dla sądów innych miast księstwa. Równolegle z rozwojem samorządu miasta powstały przy radzie od XVI w. urzędy i instytucje specjalne, których zadaniem było zarządzanie poszczególnymi gałęziami gospodarki miejskiej. Utworzono więc urzędy - skarbowy (Rentamt), podatkowy (Steuerkammer), budowlany (Bauamt), wapienniczy (Kalkamt), chmielny (Hopfenamt), cegielniany (Ziegelamt), kamieniarski (Stein und Nagelamt), piwniczny (Kelleramt), szrotowy (Schrotamt), młyński (Mühlenamt), rzeźniczy (Fleischamt), wagowy (Waggeamt), opiekuńczy (Waisenamt), jałmużniczy (Almosenamt), zarząd szpitali (Verwaltung des Hospital z.h. Grabe und des Hospitals z.h. Dreifaltigkeit), szkolny (Schulamt), kościelny (Kirchenamt), zarząd majątków ziemskich miasta. Założono drukarnię miejską (Andreas Winkler w 1538 r.) i biblioteki Marii Magdaleny, Rehdigera i Elżbietańską. Przedmiotem szczególnej troski Wrocławia była jego siła zbrojna. Wrocław posiadał prawo utrzymywania własnej załogi wojskowej i nie miał obowiązku wpuszczania poza mury miejskie wojsk państwowych. Wojsko było symbolem siły patrycjatu, a zarazem instrumentem służącym do wymuszania posłuszeństwa. Był to już okres przejściowy w dziejach samorządu wrocławskiego. W II poł. XVII w. i na początku XVIII w. w większości krajów europejskich absolutyzm doprowadził do znacznego osłabienia samorządu miejskiego na rzecz podniesienia autorytetu i znaczenia władzy państwowej. We Wrocławiu pełne uzależnienie władz miejskich od państwowych nastąpiło dopiero po opanowaniu miasta przez wojsko pruskie. Nagły zwrot w ustroju samorządowym Wrocławia nastąpił na początku wojny prusko-austriackiej o Śląsk w 1740r. Na wieść o wybuchu konfliktu zbrojnego Wrocław ogłosił neutralność. Ale wojska pruskie nagłym atakiem w dniu 10. VIII. 1741 r. wtargnęły do miasta . Miasto musiało zrezygnować z neutralności. Rada uznała Fryderyka za swego władcę. Pierwszym krokiem nowych władz było zniesienie samorządu i poddanie miejskiej administracji ścisłemu nadzorowi władz państwowych. 11.IX. 1741r. król mianował nowych burmistrzów. Od 29.XII.1741 r. zaczęły obowiązywać we Wrocławiu pruskie przepisy prawne. Stan faktyczny usankcjonowała ostatecznie ustawa z 1748 r. utrwalając zasadę obsadzania kluczowych stanowisk w administracji miejskiej przez władze państwowe. Zarząd miastem sprawował magistrat. Obok magistratu istniała trzynastoosobowa rada miejska. Dyrektora, vi-ce dyrektora i burmistra mianował król na wniosek Wrocławskiej Kamery Wojenno-Domenowej (Kreis- und Domänen- Kammer). Położenie miasta w Prusach określiło ostatecznie wydane w 1790 r. tzw. Powszechne Pruskie Prawo Krajowe, które traktowało miasto jako instytucję czysto państwową. Na przełomie XVIII i XIX w. nastąpiło pewne osłabienie wpływów państwowych na instytucje miejskie. Zwiększyła się rola reprezentacji mieszczan, którym przyznano głos doradczy we wszystkich istotnych sprawach dotyczących miasta, a w sprawach finansowych zagwarantowano prawo podejmowania wiążących decyzji. Wydana w dniu 19.XI. 1808 r. ordynacja miejska przyznała miastom z powrotem szeroką autonomię. Państwo miało sprawować jedynie ogólny nadzór nad samorządem miejskim. Radnych miejskich wybierali mieszkańcy miasta, którzy ukończyli 24 lata, posiadali pełne prawa obywatelskie i mogli wykazać się odpowiednim cenzusem majątkowym. Rada m. Wrocławia składała się z 102 członków z przewodniczącym na czele. Pełna kadencja zgromadzenia radnych miejskich trwała 6 lat. Co dwa lata jednak jedna trzecia członków ustępowała miejsca nowo wybranym radnym. Magistrat m. Wrocławia składał się z burmistrza, jego zastępcy II burmistrza i 11 etatowych członków magistratu. Należeli do nich : dacowie, sekretarze, syndycy i skarbnik. Magistrat był kolegialnym organem władzy. Samorząd miejski przetrwał we Wrocławiu, z pewnymi nieznacznymi reorganizacjami, do roku 1933. Od tego roku na podstawie ustawy z dnia 15.XII. 1933 r. i późniejszymi zmianami, podporządkowano miasto państwu, a radę miejską zastąpiono gminną radą (Gemeinderat) czyniąc z niej organ przyboczny burmistrza.
73112 files
I. Dokumenty - układ chronologiczny / 990/ / 1214-1930/ II. Księgi - obecnie zmieniona numeracja na numeryczną A. Śląsk - sprawy dotyczące całej dzielnicy. /XIII - 1800/ Informacje dot. Śląska i jego stosunków z Polską, Czechami, Austrią, Prusami, ustawy krajowe, memoriały i diariusze, zjazdy książąt. B. Poszczególne księstwa śląskie z wyjątkiem wrocławskiego. /1290 - 1737/ Materiały dot. Biskupstwa Wrocławskiego oraz księstw: świdnicko-jaworskiego, legnicko-brzesko-wołowskiego, głogowsko- żagańskiego, olesnickiego, opolsko-raciborskiego, ziębickiego, cieszyńskiego, Górnych Łużyc i ziem stanowych. C. Księstwo Wrocławskie i Miasto Wrocław /1380 - 1802/ Statuty, przywileje, urbarze, rejestry dóbr, księgi sądowe i ławnicze, korepondencja. D. Przywileje /1306 - 1839/ Kopiarze przywilejów miejskich, repertoria i katalogi dokumentów miejskich, skorowidze alfabetyczne i rzeczowe. E. Historia miasta /XIII - 1837/ Obyczaje, prawa, statuty, dzieje miasta, kroniki, historia wyznań religijnych, sądownictwo, układy i umowy graniczne, sprawy: celne, handlowe, monetarne, cechowe, militaria, żydowskie. F. Księgi korespondencyjne. /1484 - 1771/ Korespondencja Rady Miejskiej z książętami, szlachtą, miastami. G. Księgi miejskie i gruntowe. /1345 - 1825/ Księgi: gruntowe, ławnicze, ingrosacyjne, hipoteczne, notarialne, miejskie wpisów (m.in. Laurentius Nudu"). H. Rada i księgi administracyjne Rady. /1287 - 1898/ Księgi Rady Miejskiej, spisy: radnych, ławników, urzędników, regulaminy, spisy członków cechów, podatki cechowe. J. Sądownictwo. /1356 - 1576/ Księgi sądowe, ortyle Sądu magdeburskiego, wrocławski kodeks prawa krakowego, jurysdykcja Rady Miejskiej. K. Finanse. /1370 - 1920/ Księgi rachunkowe, wykazy rent i czynszów, spisy nieruchomości rolnych do celów podatkowych, pożyczki i zastawy. L. Majątki miejskie. /1528 - 1915/ Materiały aktowe dot. majątków ziemskich i gospodarki leśnej miasta. M. Budownictwo. /1579 - 1906/ Memoriały i księgi rachunkowe Miejskiego Urzędu Budowlanego, kosztorysy. N. Wojskowość. /1547 - 1871/ Materiały dot. Miejskiej instrukcji wojennej, inwentarze zbrojowni, wykaz dowódców gwardii miejskiej, rachunki. O. Handel i przemysł. /1513 - 1799/ Akta dot. handlu, przemysłu i rzemiosła. P. Kościoły. /1411 - 1906/ Materiały dot. kościołów wrocławskich i cmentarzy, szkolnictwa miejskiego i uniwersytetu wrocławskiego, legaty i zapisy na rzecz kościołów i szkół, księgi rachunkowe. Q. Szpitale i fundacje. /1430-1920/ Materiały aktowe odnoszące się do szpitalnictwa i opieki społecznej oraz fundacji i instytucji dobroczynnych, księgi rachunkowe. R. Port miejski, tramwaje, drogi, place, policja drogowa, Zakłady Kąpielowe, Zakład Dezynfekcyjny, Instytut Chemiczny. /1892-1906/ Księgi rachunkowe. S.Teatr Miejski, Muzeum Przemysłu Artystycznego, nauka i sztuka. /1887-1904/ Księgi rachunkowe. Z. Prywatne rękopisy. /1941/ Odpis księgi cechowej rzeźników w Mieroszowie (pow. Wałbrzych) - prof.. Türk. III. Akta a/ Akta t.zw. starej registratury. /Akta b. Stadtarchiv Breslau / 1.Tabele historyczne i akta administracji. /1706-1816/ Tabele historyczne, sprawy prawne, spisy ludności, zadłużenia hipoteczne, skargi. 2. Skarb i miejska skarbowość. /1721-1828/ Operacje finansowe, najem, zastawy, podatki, kaucje urżednicze, inwentarz ratusza. 3. Majątki miejskie m. Wrocławia i ich administracja. /1527-1834/ Dzierżawy, czynsze, sprawy kościołów i szkolne w majątkach, budownictwo, sołectwa, sądy dominalne, kupno i sprzedaż. 4. Dochody miejskie. /1699-1833/ Czynsze, cła, akcyzy, myta, opłaty komunalne. 5. Lasy miejskie, gospodarka leśna i administracyjna. /1744-1832/ Materiały z działalności Miejskiej Deputacji Leśnej. 6. Zaludnienie miasta, osadnictwo i opieka społeczna. /1742-1812/ Zezwolenia na osiedlenie, zezwolenia na wyjazdy za granicę. 7. Budownictwo miejskie i nadzór budowlany. /1743-1840/ Sprawy budownictwa lądowego i wodnego, budowa obserwatorium astronomicznego. 8. Bezpieczeństwo publiczne w mieście. /1737-1828/ Ogniowe Towarzystwo Katastralne, więzienia, szkody wojenne i pożarowe, tumulty i powstania 1793-1829, gwardia obywatelska 1808-1825, fortyfikacje i strzelnica miejska, kataster budynków publicznych, Bank Kredytowy, lombard, wieża prochowa. 9. Rzemiosło, cechy, przywileje i statuty cechowe. /1532-1823/ 10. Karczmarstwo i piwowarstwo. /1700-1808/ 11. Przemysł i handel. /1741-1812/ Fabryki i manufaktury, Bank Handlowy, targi wrocławskie i międzynarodowe, ordynacja wekslowa, Związek Kupiecki. 12. Kościoły i szkoły, szpitale. /1588-1854/ Obsadzanie stanowisk kościelnych, legaty, majątki szpitalne i fundacje, biblioteki. 13. Wojskowość. /1743-1842/ Organizacja wojska proskiego we Wrocławiu, wojny napoleońskie, jeńcy wojenni, lazarety, fortyfikacje, koszary, kontrybucje i reparacje wojenne. 14. Podatki i opłaty miejskie oraz świadczenia na rzecz miasta i państwa. /1553-1887/ Cła, akcyzy, opłaty, kataster podatkowy, podatki, sprawy monetarne. 15. Sprawy różne. /1726-1843/ Organizacja życia ludności żydowskiej, szpital i cmentarz żydowski, sprawy sanitarne, organizacja służby zdrowia, Collegium medicum, zwalczanie epidemii, sądownictwo, sprawy stanowe, poselstwo tureckie we Wrocławiu. 16. Kramy miejskie i likwidacja uprawnień kramarskich. /1741-1885/ Uregulowanie kwestii żydowskiej. 17. Cła, miary i wagi. /1800-1872/ Zarzadzenia, organizacja kontroli miar i wag. b/ Akta nowej registratury Magistratu. 1. Magistrat. /1487-1945/ Organizacja urzędu i biur, akta personalne (wybitnych osób), ustawy, rozporządzenia, uchwały, akta urzędu stanu cywilnego, dokumentacja ratusza, polityka kadrowa i płac. 2. Skarbowość (finanse). /1697-1940/ Sprawozdania finansowe, preliminarze budżetowe, bilanse, aktywa i pasywa komory miejskiej. Dochody z opłat i podatki. 3. Opieka społeczna. /1623-1940/ Organizacja opieki, protokoły posiedzeń komisji ubogich, opieka nad sierotami i młodzieżą, przytułek dla ubogich, dom pracy, zakład leczniczy dla więźniów. 4. Kościoły (pogrzeby, cmentarze). /1645-1940/ Akta kościołów, sprawy duchownych, dokumentacja cmentarzy. 5. Lecznictwo. /1742-1940/ Organizacja służby zdrowia, zwalczanie epidemii, klinika stomatologiczna i inne zakłady lecznicze. 6. Szpital Wszystkich Świętych. /1552-1944/ Akta administracyjne szpitala, legaty i dary, budżety i sprawozdania finansowe, dokumentacja urządzeń szpitala, wyposażenie. 7. Majątki Szpitala Wszystkich Świętych. /1731-1932/ Organizacja gospodarki rolnej i leśnej, księgi gospodarcze i rachunkowe. 8. Majątki miejskie. /1390-1935/ Organizacja gospodarki rolnej i leśnej, dzierżawy, budownictwo, służebność i podatki gminne, sprawy: szkolne, kościelne, opieki społecznej, księgi poszczególnych majątków. 9. Historia miasta i ustawodawstwo /1694-1942/ Historia i topografia miasta, statuty, przywileje, udział miasta w organach stanowych i przedstawicielskich, ordynacje miejskie, protokoły wyborów do Zgromadzenia Radnych Miejskich, sąd przysięgłych, włączenia gmin wiejskich do miasta, jurysdykcja 10. Nadzór nad porządkiem i bezpieczeństwem w mieście /1687-1939/ Porządek i bezpieczeństwo w mieście, oświetlenie ulic i placów, straż pożarna i łaźnia miejska. 11. Miejski Zakład Ubezpieczeń od ognia. /1750-1923/ Ustawodawstwo ubezpieczeniowe, kataster ogniowy, protokoły szacowań skutków pożaru i zniszczeń wojennych, sprawy hipoteczne i gruntowe, procesy. 12 Lombard miejski /1791-1922/ Organizacja lombardu i jego działalność, protokoły rewizji kasowej, personel.13. Różne instytucje, związki i kasy pogrzebowe /1780-1934/ Związki: biologów, lekarzy, śpiewaczy, Popierania Hodowli Jedwabników, Niemiecki Związek Kolonialny i inne, fundacje stypendialne i kasy inwalidzkie, pożyczkowe, kasy chorych, pogrzebowe, związki kupieckie itp. - łącznie ok. 150 różnych związków i towarzystw. 14. Zakłady karne /1738-1892/ Przytułek dla biednych, dom pracy, dom poprawczy, areszt, szpital więzienny. 15 Sprawy żydowskie -akta tej sekcji nie zachowały się. 16 Likwidacja uprawnień kramarskich /1714-1842/. 17 Koszty sądowe i dochody /1830-1929/ Akta dotyczace kosztów prowadzonych śledztw, obdukcji, aresztu, transportu żebraków, policyjne, kary pieniężne, przedmioty znalezione, bezpańskie spadki. 18 Rekwizycje /1751-1911/ Instrukcje służbowe, rekwizycje mieszkań i zaległych podatków, recesy uwłaszczeniowe. 19 Grunty miejskie i parcele /1684-1935/ 20 Rybołówstwo, promy kładki /1741-1930/. 21 Budownictwo /1569-1939/ Organizacja wydziału budowlanego i komisji budowlanych, akta ogólne budownictwa miejskiego, budynki miejskie i prywatne, wytyczanie ulic i numerowanie budynków, zakładenie instalacji wodno-kanalizacyjnych i ogrzewanie mieszkań. 22 Miary i wagi. 23. Miejski handel drzewem /1822-1892/. 24 Kasa oszczędności /1747-1935/ Akta ogólno-organizacyjne Miejskiej Kasy Oszczędności, preliminarze budżetowe, bilanse, sprawozdania z działalności, protokoły rewizji kasy, akta wkładów i wpłat. 25 Handel, fabryki, przemysł /1724-1932/ Organizacja handlu we Wrocławiu, sąd: kupiecki, przemysłowy, rzemieślniczy, żegluga rzeczna, powstawanie fabryk i organizacja przemysłu. 26. Rzemiosło i cechy, ubezpieczenia chorobowe i inwalidzkie, starcze i od nieszczęsliwych wypadków /1504-1937/. 27 Gwardia Obywatelska i strzelnica /1808-1940/ Organizacja i działalność Gwardi Obywatelskiej, strzelnicy i bractwa kurkowego. 28 Ruch ludności i opodatkowanie mieszkańców /1737-1938/ Wnioski o nadanie obywatelstwa, ustawy o podatkach komunalnych i kościelnych, podatki od uposażeń nakładane na stowarzyszenia i fundacje. 29 Podatek od psów, słowików i zabaw /1820-1939/ Podatki od widowisk i od kart do gry. 30. Zarząd portu /1741-1938/ Różne opłaty, sprawy zarzadu portu miejskigo na Odrze. 31 Place targowe i kramy /1743-1934/ Organizacja jarmarków i targów, wymiana handlowa, dokumentacja hal targowych i placów. 32 Cła, podatki, domeny i regalia /1810-1943/ Zasady wymiaru podatku przemysłowego, dochodowego, gruntowego, od budynków, cło i regalia. 33 Szkolnictwo /1750-1941/ Organizacja szkolnictwa w mieście, akta dotyczące poszczególnych szkół, akta pesonalne nauczycieli, akta deputacji szkolnej, legaty szkolne, wyposażenia szkół. 34 Szpitale, różne stowarzyszenia i zakłady dobroczynne /1598-1944/ Organizacja i działalność 11 szpitali i innych zakładów leczniczych na terenie Wrocławia, budowy i remonty szpitali, działalność stowarzyszeń dobroczynnych. 35 Majątki Szpitala Św. Trójcy /1746-1895/ Administracja i eksploatacja majątków szpitalnych w Swojczycach, Klecinie, Borku Wrocławskim, Krzykach. 36 Majątek Łuczyna /1832-1935/ Administracja majątku, budynki, dzierżawy, służebności, opłaty gminne, sprawy kościelne, szkolne, opieka społeczna, dokumentacja pomiarowa gruntów i lasów. 37 Szpitale dziecięce /1439-1944/ Organizacja, administracja i działalność dziecięcych szpitali i fundacji (Dziecięcy Instytut Wychowawczy, Dom Sierot, Fundacja cesarza Wilhelma). 38 Legaty, fundacje i kolekty /1552-1944/ Hipoteki poszczególnych legatów i fundacji od A-Z i personalia. 39 Sprawy wojskowe /1742-1933/ Mobilizacja i demobilazcja, sprawy kwaterunkowe, koszary, zaopatrzenie inwalidów wojennych, wdów i sierot, medale i odznaczenia. 40 Miejski Konsystorz Ewangelicki /1716-1939/ Ustawy i zarządzenia, sprawy duszpasterskie i szkolne w parafiach ewangelickich na terenie Wrocławia i w 6 wsiach podmiejskich, personalia duchownych. 41 Instytucje kulturalno-oświatowe i naukowe /1575-1944/ Działalność teatrów, związków i towarzystw kulturalno-oświatowych i naukowych; biblioteka miejska, archiwum miejskie, biblioteki powszechne i czytelnie, Muzeum Przemysłu Artystycznego. 42 Zakłady gazowe i wodociągowe /1751-1932/ Organizacja produkcji, dokumentacja dotycząca technicznego wyposażenia zakładów gazowniczych, rozbudowy i przebudowy gazowni i wodociągów, dokumentacja budowy studni i badania wody. 43 Statystyka /1869-1944/ Sprawy demograficzne, powierzchnia miasta, ulice, place, mieszkania, nowe budownictwo, przemysł i handel, komunikacja, zakłady naukowe i szkolne, opieka społeczna, policja, bezpieczeństwo, wojsko, miejskie zakłady i urzadzenia, finanse i podatki. 44 Wydział Miejski /1816-1941/ Ustawy i rozporzadzenia, akta organizacyjne, protokoły posiedzeń i sprawozdania z działalności. 45 Budowa kanałów i drenowanie terenu /1866-1939/ Dokumentacja kanalizacyjna i drenazowa ułożona wg ulic i domów. 46 Sprawy osiedleńcze, podatki pośrednie /1825-1917/. 47 Szpital im."Wenzel Hankeg" /1870-1943/ Administracja szpitala, sprawy gospodarcze i personalne.48 Miejski Zakład Leczniczy dla Umysłowo Chorych /1820-1941/. 49 Elektrownie /1808-1928/ Organizacja produkcji, wyposażenie techniczne, rozbudowa zakładu, rozbudowa sieci oświetleniowej, sprawozdania z działalności, preliminarze, bilanse. 50 Zakład Dezynfekcyjny /1887-1939/. 51 Szkolnictwo średnie /1794-1940/ Organizacja i działalność szkolnictwa średniego, ogólnego i zawodowego na terenie miasta , zarządzenia, programy nauczania i rozkłady zajęć, instrukcje metodyczne, kuratoria szkolne, szkoły dzienne, niedzielne i wieczorowe. 52 Miejskie Zakłady Gastronomiczne /1892-1939/ Materiał statystyczne, legaty, dary. 53 Rzeźnia Miejska /1803-1896/ Dokumentacja projektowo-kosztorysowa budowy rzeźni we Wrocławiu. 54 Schronisko dla ozdrowieńców dra Wiktora Friedländera /1887-1934/ Sprawy organizacji i administracji, przyjęcia rekonwalescentów, preliminarze budżetowe, zaopatrzenie, sprawy hipoteczne i budowlane. 55 Policja budowlana i drogowa /1823-1944/ Sprawy dotyczące nadzoru policyjnego nad budową i stanem dróg. 56 Tramwaje miejskie. Akta sekcji 56 nie zachowały się. 57 Zarząd Parków i Ogrodów /1914-1918/ Administracja parków i zieleni, upiększanie miasta, ogródki działkowe. 59 Hala Stulecia i wystawy /1913-1926/ Budowa hali, organizacja targów wrocławskich i wystaw, sprawozdania z działalności, akta deputacji, legaty i dary. 60 Miejski Urząd Komunikacyjny we Wrocławiu /1865-1939/ Organizacja i rozwój komunikacji kolejowej, wodnej, lotniczej, materiały konferencji międzynarodowych w sprawach komunikacyjnych, dokumentacja kanałów Dunaj-Odra, Odra-Warta, Odra-Łaba, międzynarodowe porozumienia Niemiec z Austrią, Węgrami i Szwajcarią w sprawach związanych z żeglugą rzeczną. 61 Miejskie Biuro Dystrybucyjne /1914-1939/ Dystrybucja żywności w latach 1914-1918, organizowanie tanich kuchni. 62 Urząd Prasowy. Akta sekcji 62 nie zachowały się. 63 Miejski Urząd Rozjemczy /1914-1937/ Organizacja urzędu, wykładnia ustawy Rzeszy o najmie, procedura rozjemcza. 64 Opieka nad młodzieżą /1827-1944/ Dożywianie dzieci szkolnych i domów dziecka, opieka lekarska nad kalekami, utrzymanie kąpielisk, organizowanie kolonii w kraju i zagranicą. 65 Główna Miejska Kasa Podatkowa. Akta sekcji 65 nie zachowały się. 66 Miejski Urząd Kultury Fizycznej /1924-1938/ Sprawozdania z działalności urzędu (wychowanie fizyczne i organizowanie imprez sportowych) z wyszczególnieniem obiektów sportowych (hale, stadiony, kąpieliska).Uzupełnienia /1808-1938/ Sprawy związane z utrzymaniem porządku i bezpieczeństwa w mieście, sprawy wojskowe, szkolne, ochrony zdrowia. Aneks /1610-1943/ Okólniki, sprawozdania z działalności, preliminarze budżetowe, bilanse, recesy, pomiary gruntów. Materiały luźne (listy) /1500-1900/ Listy cesarzy, królów czeskich, starostow slaskich do władz miasta, dokumenty cechowe, prawego urodzenia, korespondencja z królami polskimi. Księgi meldunkowe /1920-1940/ Akta personalne /XX w./ Akta personalne pracowników magistratu. Kolekcja wycinków prasowych /XX w./. IV. Materiały kartograficzne /1612-1943/ 1. Plany miasta Wrocławia i okolic, fortyfikacje miejskie /1612-1943/ Plany sytuacyjne rynku i śródmieścia, plany dawnych fortyfikacji miejskich, plany sytuacyjne poszczególnych rejonów miasta. 2. Przedmieścia Wrocławia i wsi podwrocławskich /1775-1937/ Plany sytuacyjne Brochowa, Dąbia, Dobrzykowic, Gaju, Gajkowa, Karłow
The collection contains i.a. mayoral speeches, propaganda materials, matters connected with Jewish schools and the seizure of museum holdings from the foundation administrating the home of Prof. Niesser, a professor of medicine (“Haus Niesser Verwaltung”), and the matters of the creation of a Jewish museum in the years 1928-1935 (“Jüdisches Museum”), the removal of the commemorative plaque from the house of Ferdinand Lassalle, and others;
Akta miasta Wrocławia