pl-003111-759
type: RecordSet
archivist note: Selected by Krzysztof Tyszka from the database szukajwarchiwach.pl
biographical history: W celu włączenia do niemieckiej gospodarki wojennej i zgermanizowania ziem polskich, jakie w wyniku kampanii wrześniowej w 1939 roku znalazły się pod okupacją hitlerowską, utworzono między innymi dnia 19 X 1939 roku Główny Urząd Powierniczy Wschodu /Haupttreuhandstelle Ost/ z siedzibą w Berlinie. Na terenie poszczególnych jednostek administracyjnych utworzono wtedy Urzędy Powiernicze /Treuhandstellen/. Treuhandstelle w Poznaniu obejmowała swoim zasięgiem cały tak zwany Warthegau, utworzony postanowieniem Hitlera 8 X 1939 roku; działalność swoją rozpoczęła ona dnia 1 XII 1939 roku. Ze względu na specjalne znaczenie okręgu łódzkiego został on wyłączony w dniu 20 I 1940 roku pod nazwą Treuhandstelle Litzmannstadt, uzyskując dużą niezależność w stosunku do Urzędu Powierniczego poznańskiego. Zadaniem urzędów powierniczych było zewidencjonowanie i zarządzanie polskim mieniem państwowym i prywatnym. Obok przeprowadzania ewidencji chodziło tu o konfiskatę, zajęcie i oddanie polskiego majątku w zarząd komisaryczny lub dzierżawę oraz sprzedanie nowemu, niemieckiemu nabywcy lub likwidację. Urzędy powiernicze zajmowały się tylko sprawami związanymi z przemysłem, rzemiosłem i handlem, natomiast Komisarz do Spraw Umocnienia Niemczyzny przejął gospodarkę rolną i leśną oraz dobra kulturalne. Pod względem organizacyjnym w Urzędzie Powierniczym w Poznaniu wyróżnić można trzy grupy komórek organizacyjnych: ogólne, wydziału administracyjnego /tak zwany Verwaltungsstab/, wydziału gospodarczego /tzw. Wirtschaftsstab/. Urząd zakończył działalność wraz z wycofywaniem się Niemców. [Na podst. wstępu do inwentarza S. Nawrockiego].
has or had script: Latn
has beginning date: 1939
has end date: 1945
has or had holder: pl-003111
has or had some members with language: deu
has or had title: Trustee Office in Poznań
has or had title: Treuhandstelle Posen
has record set type: Collection
identifier: 759
record resource extent: 14288 files
scope and content: Zespół akt Treuhandstelle Posen zawiera materiały źródłowe dotyczące bardzo ważnej dziedziny życia gospodarczego, gdyż przemysł i rzemiosło nawet w rolniczej Wielkopolsce odgrywały dużą rolę. Dla dziedziny tej charakterystyczny był przemysł rolniczo – spożywczy, budowy maszyn rolniczych, a poza tym znaczną rolę odgrywał także przemysł drzewny. Akta dotyczące handlu mówią o wymianie towarowej pomiędzy przemysłem i rzemiosłem a rolnictwem oraz między miastem a wsią. Materiały te, jakkolwiek pochodzą z czasów drugiej wojny światowej częściowo pozwalają na wysunięcie wniosków w tym zakresie w odniesieniu do okresu międzywojennego. Najbardziej wartościowe akta znajdują się w komórce zwanej Leitung /kierownictwo/. Na uwagę zasługują tam przede wszystkim sprawozdania z działalności Urzędu Powierniczego przeznaczone dla władz zwierzchnich w Berlinie. Duże znaczenie mają też zachowane protokoły z zebrań kierowników referatów głównych. Tam też znajdują się akta ogólnej natury obrazujące politykę gospodarczą na okupowanym terenie. W tym dziale znajduje się tez zbiór zarządzeń, reskryptów i okólników tak centralnych władz berlińskich, jak i własnych, wydanych przez placówkę poznańską. W referatach wydziału administracyjnego zachowało się nieco akt dotyczących ewidencji mienia polskiego, są one jednak mocno zdekompletowane. Znacznie obszerniejsze są akta spraw prawnych, wynikłych w związku z konfiskatą mienia. Można tam także znaleźć akta spraw karnych przeciw zarządcom komisarycznym z powodu popełnionych przez nich nadużyć. Wartościowe są również akta ogólniejszej natury dotyczące spraw gruntowych i hipotecznych w dziale akt prawnych. Natomiast w referacie do spraw finansowych znajdują się duże luki. Zachowały się głównie akta szczegółowe, dotyczące poszczególnych przedsiębiorstw w sprawach o spłatę pożyczek i różnego rodzaju należności pieniężnych. Akta ogólne i księgi kasowe oraz bilanse zaginęły. Materiał zastępczy znajduje się w komórce kierowniczej /Leitung/. W referacie f…
title: Urząd Powierniczy w Poznaniu