Entry selected by Michał Czajka from the book by Alina Skibińska,"Guide to the Sources on the Holocaust in Occupied Polan"
Selected by Agnieszka Wasiak from database SEZAM.
Rejencja Opolska/Regierung Oppeln/ została utworzona na mocy ustawy z dnia 30 kwietnia 1815 roku, rozpoczęła działalność dnia 7 maja 1816 i funkcjonowała nieprzerwanie do 1945 roku. W ciągu 130 lat istnienia Rejencji Opolskiej jej struktura organizacyjna, zasięg terytorialny i przynależność do prowincji ulegały licznym zmianom. W chwili utworzenia Rejencja Opolska objęła następujące powiaty: bytomski, grodkowski, głubczycki, kozielski, lubliniecki, niemodliński, nyski, oleski, opolski, prudnicki, pszczyński, raciborski, strzeliński i toszecki. Z czasem liczba powiatów uległa zwiększeniu ( powiat rybnicki, kluczborski, katowicki, tarnowskogórski, zabrzański, blachowiański i zawierciański). W latach 1816-1919 Rejencja Opolska wchodziła w skład prowincji śląskiej i podlegała Naczelnemu Prezydium /Oberpräsidium/ tejże prowincji. W 1919 roku Rejencję Opolską podporządkowano Naczelnemu Prezydium Prowincji Górnośląskiej w Opolu /Oberpräsidium der Provinz Oberschlesien Oppeln/ (od 1941 roku siedziba w Katowicach). W roku 1866 wprowadzono podział Rejencji Opolskiej na trzy wydziały, obok których inne komórki organizacyjne podległe bezpośrednio prezesowi Rejencji.
198858 files
Biuro Prezydialne /Präsidial - Büro/: akta polityczne, sprawy prasy polskiej, wydawnictw, organizacji i stowarzyszeń, powstania śląskie, działalność Komisji Międzysojuszniczej, Komisji Plebiscytowej, wybory do Reichstagu i Landtagu, rewolucja 1918 roku na Górnym Śląsku, skargi i zażalenia na terror niemiecki w stosunku do ludności polskiej, akta osobowe wyższych urzędników Rejencji. I.Wydział Ogólny /Allgemeine Abteilung/: Biuro Policyjne (ruch prawicowy i lewicowy na Górnym Śląsku, sprawy polskie, jeńcy wojenni z okresu II wojny światowej,sprawy policji i żandarmerii), Biuro gospodarki rolnej i wodnej (rozwój rolnictwa, zabezpieczenie przed powodziami, ochrona roślin, leśnictwo, łowiectwo, spółki wodne, zaopatrzenie w wodę i kanalizacja), Biuro budowlane (budownictwo naziemne, mieszkaniowe, gospodarczo-przemysłowe, budowa dróg i mostów), Biuro komunalne (podziały Śląska, wytyczanie linii granicznej, wybory do sejmików, zmiana nazwisk), Biuro przemysłowo-handlowe (budowa linii kolejowych, ruch robotniczy, kasy zapomogowe, robotnicy przymusowi, rozwój przemysłu i handlu, szkolnictwo zawodowe), Biuro zarządu ruchu ludności i zdrowia (przynależność państwowa, nadania obywatelstwa, sprawy graniczne i paszportowe, robotnicy sezonowi, emigracja Górnoślązaków, dyskryminacja ludności żydowskiej) II.Wydział do spraw Kościołów i Szkół /Abteilung II Kirchen und Schulwesen/: normatywy w sprawach administracyjnych, personalnych, finansowych, gospodarczych; III. Wydział Domen i Lasów: Zarząd Domen: rozwój gospodarki rolnej, administrowanie w majątkach państwowych, dzierżawa domen, służba folwarczna i robotnicy rolni, osadnictwo rolne, budownictwo naziemne i wodne, budowa i utrzymanie mostów, dróg, grobli i kanałów, oczyszczanie rzek i stawów, elektryfikacja, radiofonizacja, pomiary i oszacowania , Zarząd Lasów: administrowanie lasami państwowymi,nadzór nad lasami komunalnymi i prywatnymi, przemysł drzewny, wyrąb lasów i ich ochrona, zniesienie serwitutów i świadczeń, łowiectwo i rybołówstwo; Zarząd Katastralny: szacowanie majątków w celach podatkowych, niemczenie nazw miejscowości, sprawy administracyjne i personalne urzędów katastralnych; Główna Kasa Rejencyjna: zarządzenia, księgi rachunkowe, sprawy organizacyjno-administracyjne, personalne, podatkowe, bankowe; materiały kartograficzne: mapy i plany; akta personalne niższych urzędników i pracowników Rejencji Opolskiej, akta rentowe, ubezpieczeniowe, odszkodowawcze (146641 j.a.), dopływ nr 5506/2009 - wydzielenie i opodatkowanie gruntu gminie Dobra 1878 (1 j.a.), nab.6017/2011: akta osobowe XIX-XX w. (7403 j.a.), mapy 1755-1926 (48 j.a.), przes.1704/2011: plan stacji kolejowej w Królewcu 1897 (1 j.a.), akta personalne Józefa Konetznego 1906-1918 (1 j.a.), akta Urzędu Budownictwa Wysokościowego w Katowicach 1908-1916 (1 j.a.), dziennik remontów budynków szkolnych 1913-1914 (1 j.a.), akta więźnia Alberta Weltersbacha 1926-1933 (1 j.a.), odpisy ze szkiców polowych - obręb Pawłowice 1929 (1 j.a.), szkic katastralny dla obrębu Uder b.d. (1 j.a.), plan budowy Elektro A.G. w Łaziskach Górnych 1941 (1 j.a.), plan techniczny b.d. (1 j.a.), akta więzienne 1926-1933 (1 j.a.), spisy budynków Królewskiej Domeny Holtzhagen b.d. (2 j.a.), kosztorysy budowy domów i akta budowy 1916-1917 (2 j.a)., kosztorysy napraw b.d. (1 j.a.), karta wydanej odzieży b.d. (1 j.a.)
The collection comprises i.a.the extensive correspondence in connection with the destruction and liquidation of synagogues during the Kristallnacht, 9-10 November 1938, and other antisemitic incidents; documents of the Związek Żydów Polskich (Union of Polish Jews) and other materials (file with the call no. 1963, Wydział I [Department I]).
Rejencja Opolska