@base          <http://lod.ehri-project-test.eu/> .
@prefix geonames: <http://www.geonames.org/ontology#> .
@prefix owl:   <http://www.w3.org/2002/07/owl#> .
@prefix skos:  <http://www.w3.org/2004/02/skos/core#> .
@prefix schema-org: <http://schema.org/> .
@prefix bio:   <http://purl.org/vocab/bio/0.1/> .
@prefix conf:  <http://lodview.it/conf#> .
@prefix metalex: <http://www.metalex.eu/metalex/2008-05-02#> .
@prefix ocd:   <http://dati.camera.it/ocd/> .
@prefix rel:   <http://purl.org/vocab/relationship/> .
@prefix dcterms: <http://purl.org/dc/terms/> .
@prefix dbpprop: <http://dbpedia.org/property/> .
@prefix foaf:  <http://xmlns.com/foaf/0.1/> .
@prefix bbc:   <http://www.bbc.co.uk/ontologies/> .
@prefix void:  <http://rdfs.org/ns/void#> .
@prefix dbpedia-owl: <http://dbpedia.org/ontology/> .
@prefix dbpedia: <http://dbpedia.org/resource/> .
@prefix frbr:  <http://purl.org/vocab/frbr/core#> .
@prefix dwc:   <http://rs.tdwg.org/dwc/terms/> .
@prefix claros: <http://purl.org/NET/Claros/vocab#> .
@prefix crm-owl: <http://purl.org/NET/crm-owl#> .
@prefix ehri:  <http://lod.ehri-project-test.eu/ontology#> .
@prefix meta:  <http://example.org/metadata#> .
@prefix bmuseum: <http://collection.britishmuseum.org/id/ontology/> .
@prefix ods:   <http://lod.xdams.org/ontologies/ods/> .
@prefix gml:   <http://www.opengis.net/gml/> .
@prefix muninn: <http://rdf.muninn-project.org/ontologies/documents#> .
@prefix xsd:   <http://www.w3.org/2001/XMLSchema#> .
@prefix yago:  <http://dbpedia.org/class/yago/> .
@prefix rdfs:  <http://www.w3.org/2000/01/rdf-schema#> .
@prefix units: <http://dbpedia.org/units/> .
@prefix rso:   <http://www.researchspace.org/ontology/> .
@prefix geo:   <http://www.w3.org/2003/01/geo/wgs84_pos#> .
@prefix oad:   <http://lod.xdams.org/reload/oad/> .
@prefix rico:  <https://www.ica.org/standards/RiC/ontology#> .
@prefix crm120111: <http://erlangen-crm.org/120111/> .
@prefix cdoc:  <http://www.cidoc-crm.org/cidoc-crm#> .
@prefix bibleontology: <http://bibleontology.com/property#> .
@prefix prov:  <http://www.w3.org/ns/prov#> .
@prefix crm:   <http://erlangen-crm.org/current/> .
@prefix cc:    <http://creativecommons.org/ns#> .
@prefix shoah: <http://dati.cdec.it/lod/shoah/> .
@prefix npg:   <http://ns.nature.com/terms/> .
@prefix org:   <http://www.w3.org/ns/org#> .
@prefix gn:    <http://www.geonames.org/ontology#> .
@prefix ibc:   <http://dati.ibc.it/ibc/> .
@prefix aemetonto: <http://aemet.linkeddata.es/ontology/> .
@prefix skos-xl: <http://www.w3.org/2008/05/skos-xl#> .
@prefix lgdo:  <http://linkedgeodata.org/ontology/capital> .
@prefix rdf:   <http://www.w3.org/1999/02/22-rdf-syntax-ns#> .
@prefix eac-cpf: <http://archivi.ibc.regione.emilia-romagna.it/ontology/eac-cpf/> .
@prefix bibo:  <http://purl.org/ontology/bibo/> .
@prefix time:  <http://www.w3.org/2006/time#> .
@prefix dc:    <http://purl.org/dc/elements/1.1/> .
@prefix prism21: <http://prismstandard.org/namespaces/basic/2.1/> .
@prefix po:    <http://purl.org/ontology/po/> .

<units/pl-003088-30>  a            ehri:RecordSet ;
        ehri:archivistNote         "Selected by Agnieszka Wasiak from database SEZAM."@pl ;
        ehri:hasOrHadScript        <materialScripts/Latn> ;
        rico:hasBeginningDate      <dates/1918> ;
        rico:hasCreator            <vocabularies/ehri-cb/002309> ;
        rico:hasEndDate            <dates/1944> ;
        rico:hasOrHadHolder        <institutions/pl-003088> ;
        rico:hasOrHadSomeMembersWithLanguage
                <languages/deu> , <languages/pol> ;
        rico:hasOrHadSubject       <vocabularies/ehri-cb/002309> ;
        rico:hasOrHadTitle         <units/pl-003088-30/parallelNames/Wi%C4%99zienie_Karno-%C5%9Aledcze_w_%C5%81owiczu> , <units/pl-003088-30/parallelNames/Prison_in_%C5%81owicz> ;
        rico:hasRecordSetType      <https://www.ica.org/standards/RiC/vocabularies/recordSetTypes#Collection> ;
        rico:history               "Po odzyskaniu przez Polskę niepodległości władze niemieckie przekazały na terenie byłej Kongresówki 68 obiektów więziennych podzielonych na trzy klasy. Pod względem administracyjnym więzienia podlegały początkowo Wydziałowi Więziennemu, a następnie Sekcji Więziennej przy Ministerstwie Sprawiedliwości. W 1921 r. Sekcję przekształcono w Departament Więzienny, a końcu w Departament Karny, któremu podlegały więzienia i areszty sądowe oraz zakłady wychowawczo-poprawcze na terenie całego kraju. Dla sprawniejszego administrowania więzieniami utworzono w lutym 1919 r. 5 okręgowych dyrekcji więziennych w Warszawie, Mokotowie (później w Siedlcach), Łodzi, Lublinie i Kielcach, a w 1920 r. dodatkowe dyrekcje w Krakowie i Lwowie.\r\nWięzienia były kontrolowane przez inspektorów Departamentu Karnego Ministerstwa Sprawiedliwości oraz prokuratorów sądów okręgowych w ramach sprawowanego przez nich nadzoru nad wykonywaniem kary pozbawienia wolności. Prokurator czuwał nad legalnością uwięzienia, segregacją więźniów, przestrzeganiem regulaminu i celowym oraz humanitarnym stosowaniem kar. Kontrolował ponadto warunki bytowe więźniów, a także sposób ich zatrudniania. Miał prawo wydawania zaleceń, a nawet zawieszania funkcjonariuszy w czynnościach służbowych.\r\nPierwszym aktem prawnym, który w ogólnych zarysach ustalał zasady organizacji i działania więzień w okresie międzywojennym, był dekret Naczelnika Państwa z 8 lutego 1919 r. w sprawie tymczasowych przepisów więziennych. W myśl dekretu więzienia służyły do:\r\n1) pomieszczenia osób, zaaresztowanych podczas dochodzenia lub śledztwa (więźniowie śledczy),\r\n2) wykonywania sądowych kar pozbawienia wolności (więźniowie karni),\r\n3) wszystkich innych zatrzymań przymusowych i aresztów przewidzianych ustawowo lub na mocy rozporządzeń,\r\n4) pomieszczenia więźniów wojskowych, w wyjątkowych wypadkach i na żądanie władz.\r\nWięzieniem kierował naczelnik, mianowany przez Ministra Sprawiedliwości. Oprócz naczelnika personel więzienny stanowili: starsi dozorcy, dozorcy, a w większych więzieniach pomocnicy naczelnika, inspektorzy, urzędnicy rachunkowi, techniczni, gospodarczy i kancelaryjni. W miarę potrzeb, na podstawie umów o pracę, zatrudniani byli też lekarze, duchowni i nauczyciele. Naczelnik sprawował władzę nad administracją więzienia i urzędnikami w ramach regulaminu więziennego ustalonego przez Ministra Sprawiedliwości oraz władzę dyscyplinarną nad więźniami, z tym zastrzeżeniem, iż o karze względem więźnia śledczego miał natychmiast powiadomić właściwego sędziego śledczego.\r\nKolejnym aktem prawnym dotyczącym więziennictwa było rozporządzenie Prezydenta RP z 7 marca 1928 r. w sprawie organizacji więziennictwa, rozpoczynający proces zmian sposobu wykonywania kar pozbawienia wolności z represyjnego na resocjalizacyjny. Rozporządzenie określało dwa główne zadania więzień: wykonywania kar pozbawienia wolności orzeczonej przez sądy powszechne i wojskowe (więźniowie karni) oraz pomieszczenia osób tymczasowo aresztowanych pod zarzutem popełnienia przestępstwa (więźniowie śledczy). Uwzględniano również możliwość wykorzystania więzień do innych przymusowych zatrzymań przewidzianych w obowiązujących aktach prawnych, a także pomieszczania więźniów wojskowych na wniosek ich władz.\r\nWięzienia i zakłady wychowawczo-poprawcze miały podlegać bezpośrednio Ministerstwu Sprawiedliwości przy pomocy Zarządu Więziennictwa, wchodzącego w skład Departamentu Karnego. Tak jak wcześniej, kierowaniem więzieniem pozostawiano mianowanym przez Ministra Sprawiedliwości naczelnikom, którzy w zakresie wykonywania kary byli kontrolowani przez władze prokuratorskie. Nadzór penitencjarny prokuratorów okręgowych i apelacyjnych obejmował czuwanie nad legalnością pozbawienia wolności, prawidłowe wykonywanie tymczasowych aresztowań i kar. Prokuratorzy mieli prawo wizytowania więzień, mogli wysłuchiwać uwag więźniów, kontrolować dyscyplinę, ład, porządek oraz warunki higieniczne. Do nich też mogli się odwoływać więźniowie w wypadkach konfliktów z administracją aresztów i więzień. \r\nRozporządzenie prezydenckie regulowało zasady pracy więźniów, sprawy opieki duchownej, oświaty szkolnej i pozaszkolnej, kwestie odżywiania i odzieży więźniów, pomieszczania oraz sposoby ich komunikowania ze światem zewnętrznym. W rozporządzeniu dokonywano również klasyfikacji więzień na: samodzielne i przy sądach grodzkich. Samodzielne podzielone zostały na 3 klasy w zależności od pojemności: I klasa powyżej 450 więźniów, II klasa - 150-450 miejsc, III klasa poniżej 150 miejsc. Pod względem przeznaczenia podzielono więzienia na: karne, śledcze i karno-śledcze. W Polsce w owym czasie funkcjonowało 108 więzień samodzielnych i 230 przy sądach grodzkich. \r\nZadania więzień w Polsce nie uległy zasadniczej zmianie w ustawie z dnia 26 lipca 1939 r. o organizacji więziennictwa. Dodano jedynie zapis, iż służą one do pomieszczenia więźniów śledczych, będących zarówno w dyspozycji sądów, jak i władz administracyjnych. Więzienia mogły być miejscem przymusowych zatrzymań dokonywanych na mocy zarządzeń Ministra Sprawiedliwości, a w sprawach nie cierpiących zwłoki także na mocy zarządzeń prokuratorów apelacyjnych. Ustawa wprowadzała podział zakładów na areszty śledcze i więzienia karne. Te ostatnie dzieliły się z kolei na więzienia zwykłe oraz specjalne, które przeznaczone były dla skazanych wymagających wyodrębnienia i traktowania według szczególnych metod postępowania.\r\nWybuch wojny uniemożliwił wprowadzenie w życie ustawy z 26 lipca 1939 r. Na terenie Generalnego Gubernatorstwa organizację administracyjno-gospodarczą więzień oparto na polskich przedwojennych przepisach, przy czym zamiast Departamentu Karnego utworzony został Zarząd Zakładów Karnych z siedzibą w Warszawie. Na stanowiskach strażników w formie przymusowej zatrudniono polskich funkcjonariuszy. Zobowiązani oni zostali do ślepego posłuszeństwa, nadto byli kontrolowani przez niemiecki personel. Pomimo tego, większość ich w miarę możliwości, pomagała osadzonym rodakom - dostarczała żywności i lekarstwa, ułatwiała kontakt ze światem zewnętrznym.\r\nDo 1931 r. więzienia I i II klasy posiadały 4 komórki organizacyjne: kancelarię, którą prowadził sekretarz bądź podsekretarz, a w mniejszych kancelista oraz działy: administracyjny, gospodarczy wraz z rachubą i pracy więźniów. Każdym działem kierował inspektor, podinspektor lub asystent. Dział administracyjny zajmował się utrzymaniem czystości i porządku w więzieniu, sprawował nadzór nad personelem dozorczyń oraz organizował nauczanie więźniów. Sprawy związane z wyżywieniem więźniów, ich ubiorem, prowadzeniem depozytu i utrzymaniem budynków prowadził dział gospodarczy, natomiast dział pracy organizował zatrudnienie i zbyt wyrobów więźniów.\r\nW dniu 20 czerwca 1931 r. ukazało się rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości, zapowiadające wprowadzenie z dniem 1 października nowego regulaminu więziennego. Opublikowany regulamin wprowadzał pewne zmiany w organizacji administracji więziennej. W dalszym ciągu składała się ona z 4 działów, mających już jednak inny zakres działania. Zlikwidowano kancelarię, a w jej miejsce utworzono dział wychowawczy. Odtąd w większych więzieniach były następujące działy: administracyjny, wychowawczy, pracy więźniów i gospodarczy. \r\nDział administracyjny prowadził korespondencję, przyjmował, rozmieszczał i zwalniał więźniów oraz kierował służbą wartowniczą. Całokształt spraw związanych z segregacją więźniów, nauczaniem i działalnością wychowawczą prowadził dział wychowawczy. Zadania pozostałych działów nie zmieniły się. Każdym kierował pomocnik naczelnika więzienia. Regulamin określał dokładnie obowiązki starszych dozorców we wszystkich działach. Byli oni podzieleni na: dozorców odźwiernych, oddziałowych, gospodarczych, sanitarnych, piekarń, pralni, łaźni i działu pracy. Pracą dozorców w każdym dziale kierował starszy dozorca. \r\nIstotną zmianą w sytuacji więźniów było zniesienie w regulaminie z 1931 r. wszelkich ulg dla uwięzionych z powodów politycznych. Regulamin wprowadzał podział więźniów na dwie kategorie: śledczych i karnych. Wobec więźniów skazanych prawomocnymi wyrokami, w tym ideowych, wprowadzano przymus noszenia ubrań więziennych, prac gospodarczych, strzyżenia włosów do gołej skóry itp. Dla więźniów politycznych i kryminalnych wprowadzano tę samą liczbę listów, wagę paczek, czas spaceru (1/2 godz.). \r\nSkazanemu po przybyciu do więzienia zakładano teczkę osobową, w której znajdowała się ankieta personalna z dokładnym rysopisem, powodem osadzenia i sytuacją rodzinną. Odnotowywano, w jakiej celi został osadzony, a przypadkach przeniesienia z innego więzienia, miejsce poprzedniego pobytu. Do teczki odkładano również kopię wyroku sądowego, wyniki badań lekarskich, ankietę z liczbą widzeń i otrzymanych listów. Po kąpieli i dezynfekcji ubrania skazany poddawany był oględzinom lekarskim, a następnie po analizie akt decydowano, w jakiej celi będzie przebywał: pojedynczej czy zbiorowej.\r\nWięźniowie zobowiązani byli do przestrzegania regulaminu, posłuszeństwa wobec personelu więziennego, utrzymywania czystości w celach i codziennego mycia się. Zakazane były głośne rozmowy, awantury, handel między więźniami i wzajemne nielegalne porozumiewanie się. Za nieprzestrzeganie regulaminu i zarządzeń władz więziennych stosowano kary. Więźniowie mieli prawo do 3 gorących posiłków dziennie, a oprócz tego mogli dwa razy w ciągu dnia otrzymać z kuchni wrzątek do zaparzenia kawy zbożowej i herbaty. Wszystkim też więźniom przysługiwało prawo do półgodzinnego spaceru.\r\nPrzez okres dwudziestolecia międzywojennego nie uległy zasadniczym zmianom przepisy regulujące podstawowe uprawnienia i obowiązki więźniów. Nie zmieniła się także praktyka ich stosowania. Zmieniły się natomiast warunki bytowe więźniów, a wpływ na nie miały, zarówno sytuacja finansowa więzień, jak i rozmiary przeludnienia zakładów i aresztów w latach 30-ch, a następnie w okresie okupacji niemieckiej. \r\nWięzienie w Łowiczu zbudowane zostało z polecenia niemieckich władz okupacyjnych na koszt miasta w 1916 r., na mocy decyzji naczelnika Urzędu Okręgowego. Usytuowano je przy ul. Kurkowej nr 4 (d. Strzeleckiej), w miejscu części prywatnych, wywłaszczonych przymusowo gruntów mieszkańców miasta. Od początku swego istnienia miało ono charakter karno-śledczy. Według okólnika Wydziału Administracji Więzień przy Ministerstwie Sprawiedliwości z 1928 r. zakład w Łowiczu zakwalifikowano do II klasy, wyznaczając mu limit 150 więźniów (dla pomieszczenia 120 mężczyzn i 30 kobiet). Z zachowanej dokumentacji łowickiego więzienia wynika, iż liczba odbywających w nim karę nie przekraczała ogółem 155 osób.\r\nWięźniowie rekrutowali się przeważnie z kategorii o małym wyroku, pozostając w większości do dyspozycji sędziego śledczego lub prokuratora, a podczas okupacji niemieckiej do dyspozycji gestapo. Pieczę nad więzieniem sprawował naczelnik i jego zastępca (pomocnik naczelnika), którym podlegało ok. 17 niższych funkcjonariuszy straży więziennej. Na podstawie akt udało się ustalić, iż naczelnikami więzienia w Łowiczu byli kolejno w latach:\r\n\r\n- 1919 - 1931 - Sokolewicz Hipolit,\r\n- 1931 - 1932 - Czekałło Jan,\r\n- 1932 - 1935 - Nasłowski Stanisław,\r\n- 1935 - 1937 - Władyka Marian,\r\n- 1937 - 1939 - Czerwiński Zbigniew,\r\n- 1939 - 1940 - Ruta Józef,\r\n- 1940 - 1941 - Ostrzeszowicz Stefan,\r\n- 1941 - 1944 - Lemańczyk Adam. \r\n\r\nW więzieniu zatrudnieni byli również na zasadach kontraktowych: lekarz, sanitariusz, kapelan i nauczyciel. Najdłużej funkcję lekarza łowickiego więzienia pełnił Antoni Hiller (w latach 1923-1932), po nim przejął obowiązki Zygmunt Ciszewski, a tuż przed wybuchem wojny lekarzem więzienia był Stanisław Rotstadt. W latach 1928-1937 sanitariuszem więziennym był Zygmunt Rzepecki, por. WP, zamordowany w 1941 r. w Katyniu. Kapelanami więzienia w Łowiczu byli kolejno w latach 1931-1937 księża: Piotr Wilk, Korneliusz Gogolewski, Stefan Arndt, Jan Waszkiewicz i Władysław Zakrzewski. \r\nWięzienie w Łowiczu cieszyło się na ogół dobrą opinią, jeśli chodzi warunki bytowania skazanych. Posiadało własne zaplecze gospodarcze w postaci kuchni, piekarni, łaźni, pralni i ambulatorium sanitarnego. Więźniowie wykorzystywani byli najczęściej do prac rolnych. Nie zdarzały się w nim bunty czy masowe protesty więźniów, choć sporadycznie miały miejsce głodówki i próby ucieczek. Podobnie, jak większość funkcjonariuszy straży więziennej w kraju, strażnicy w Łowiczu nie angażowali się w działalność organizacji politycznych ani w pracę cywilnych organizacji społecznych. Wstępowali natomiast chętnie do organizacji o charakterze paramilitarnym, takich jak: Liga Obrony Przeciwlotniczej i Przeciwgazowej, Liga Morska i Kolonialna oraz PCK, wspomagali też różne akcje pomocy, dokonując wpłat na rzecz dzieci i bezrobotnych lub na cele obrony narodowej itp. \r\nW okresie okupacji załoga łowickiego więzienia zachowała polski skład, choć ściśle była podporządkowana rozkazom niemieckich władz. Z relacji ustnych wiadomo, iż część funkcjonariuszy straży więziennej w Łowiczu współpracowała z AK, przekazując informacje o uwięzionych i transportach czy pomagając w przekazywaniu zatrzymanym paczek z żywnością i odzieżą. W więzieniu przebywali więźniowie skazani za przestępstwa kryminalne na mocy decyzji sądów grodzkich, aresztowani za łamanie administracyjnych i sanitarnych zarządzeń okupanta lub też zatrzymani z powodów politycznych, do dyspozycji niemieckiej policji państwowej. \r\nPo opuszczeniu Łowicza przez Niemców kontrolę nad więzieniem przejęło NKWD i Urząd Bezpieczeństwa. W dniu 8 marca 1945 r. miała miejsce akcja odbicia uwięzionych w łowickim więzieniu przez grupę 11 harcerzy, członków\"Szarych Szeregó\". W 1946 r. władze podjęły decyzję o likwidacji więzienia w Łowiczu."@pl ;
        rico:identifier            30 ;
        rico:recordResourceExtent  "168 files"@pl ;
        rico:scopeAndContent       "Dokumentacja więzienia w Łowiczu w miarę pełny ilustruje zadania i działalność zakładu penitencjarnego w okresie międzywojennym i w latach okupacji niemieckiej w Polsce. W materiale aktowym odnaleźć można charakterystyczne przykłady dokumentacji związanej z funkcjonowaniem instytucji więzienia: od okólników Ministerstwa Sprawiedliwości i korespondencję urzędową z władzami, księgi raportów i rozkłady służby wartowniczej, sprawy personalne i organizacyjne zakładu aż po wykazy, kwestionariusze i teczki osobowe uwięzionych. \r\nZ zarządzeń Ministerstwa Sprawiedliwości zachowało się kilkanaście okólników z lat 1923-1936, odnoszących się głównie do spraw organizacyjnych zakładów penitencjarnych i ich współdziałania z instytucjami sądowymi (sygn. 1-4). Część ich zawiera wykazy osób, które nie powinny być przyjmowane do służby państwowej, w innych znajdują się zestawienia liczbowe więźniów z poszczególnych województw, podlegającym ustawie amnestyjnej z 1936 r. Z ważniejszych tego rodzaju dokumentów zachował się m.in. okólnik z 1928 r. Ministerstwa Sprawiedliwości ustalający pojemność łowickiego więzienia do 150 osób. W aktach znajduje się tylko jedna jednostka z rozkazami wewnętrznymi Departamentu Karnego z 1935 r., które tyczą się ruchu służbowego oraz spraw funkcjonowania i aprowizacji zakładów (sygn. 5).\r\nW zespole znalazły się również, jako akta przykładowe, teczki personalne kilku funkcjonariuszy straży więziennej i pracowników kontraktowych więzienia z okresu międzywojennego (sygn. 6-13). Zawierają one umowy o pracę, wykazy stanu służby, akta metrykalne, raporty, protokoły dochodzeń i przesłuchań, a także orzeczenia dyscyplinarne i decyzje Głównego Inspektora Straży Więziennej przy Prokuratorze Sądu Apelacyjnego w Warszawie w sprawach wydalenia ze służby w więziennictwie. Interesujące z punktu widzenia badawczego są tu przede wszystkim protokoły przesłuchań z dochodzeń w sprawach konfliktów pomiędzy funkcjonariuszami SW a więźniami, jak również różnych form protestu więźniów i zamierzonych ucieczek. Pozwalają one wniknąć w warunki bytowe uwięzionych, a czasem wskazać na przykłady nadużyć i łamania prawa przez strażników.\r\nW dokumentacji zespołu odnaleźć można także akta świadczące o zaangażowaniu społecznym czy patriotycznej postawie funkcjonariuszy łowickiego więzienia. Takimi są m.in. deklaracje i listy wpłat załogi więzienia na cele obrony narodowej oraz pomoc dla ubogich i bezrobotnych. Z lat 1937-1939 pochodzą akta Kasy Wzajemnej Pomocy Funkcjonariuszy SW, do której należeli wszyscy zatrudnieni w więzieniu w Łowiczu (sygn. 23). Oprócz wykazów sum wpłacanych co miesięcznie przez członków kasy, poszyt zawiera statut Kasy, protokoły zebrań w celu wyboru delegatów na Walne Zgromadzenie w Warszawie, korespondencję z Zarządem Kasy, w tym podania o pożyczkę, oraz listę ofiarodawców na akcję dożywiania dzieci bezrobotnych. \r\nZ akt świadczących o gospodarce wewnętrznej więzienia (dział gospodarczo-skarbowy) zachował się zaledwie fragment księgi protokołów komisji gospodarczej, zajmującej się zakupami trzody chlewnej, zbytem ziemniaków oraz sprzedażą mięsa po uboju tuczników (sygn. 26). Z odnalezionej przypadkowo w aktach okładki poszytu, zatytułowanej\"Konserwacja, instalacja, remon\", wnioskować można, iż prowadzone były również przez dział gospodarczy prace w zakresie remontów i konserwacji budynków i urządzeń w łowickim więzieniu.\r\nCiekawe dla badaczy dziejów więziennictwa, jak również często wykorzystywane dla potrzeb archiwalnych pozostają akta z działu administracyjnego. Poza licznie występującymi protokółami z dochodzeń w sprawach prób ucieczek, nagannego zachowywania się więźniów lub z kolei ich skarg na postępowanie strażników, napotykamy na raporty i korespondencję z Departamentem Karnym Min. Sprawiedliwości, prokuratorami sądów okręgowych i Prokuratorią Generalną w sprawach dyscyplinarnych więźniów (sygn. 29, 32-37). Cennym materiałem, po który często sięga się w przypadkach udokumentowania pobytu w łowickim więzieniu (szczególnie z lat okupacji niemieckiej), są wykazy transportowe więźniów do innych zakładów, na rozprawy sądowe, do dyspozycji sędziego śledczego lub policji (sygn. 38-45).\r\nW dokumentacji zespołu zachował się też poszyt akt dotyczący przeprowadzanych w łowickim więzieniu badaniach kryminalno-biologicznych więźniów (sygn. 31). Są to głównie raporty informujące o liczbie więźniów poddanych badaniom oraz pisma, do których załączane były wypełnione kwestionariusze badań. Do ich przeprowadzenia powoływana była na miejscu komisja, w której skład wchodził lekarz, prawnik, psycholog i antropolog, a wyniki jej prac przekazywano następnie do Komisji Głównej przy Ministerstwie Sprawiedliwości w Warszawie. Na podstawie zachowanego w aktach egzemplarza kwestionariusza takich badań, można sądzić, iż miały one na celu ustalenie stopnia zagrożenia ze strony osadzonego w więzieniu i określić szansę na jego resocjalizację. \r\nNajliczniejszą grupę akt w zespole stanowią teczki osadzonych w więzieniu w Łowiczu z lat 1928-1944 (sygn. 46-168). Każdy więzień po przybyciu do zakładu był wpisywany do księgi ewidencyjnej więzienia. Numer z księgi nanoszony był z kolei na okładkę zakładanej teczki osobowej. Podstawowym jej elementem był kwestionariusz osobowy, który w nagłówku zawierał numer wpisu z księgi łamany przez dany rok. W kwestionariuszu odnotowywano: dane personalne więźnia, podstawę prawną skazania lub zatrzymania, łączny okres, w którym miał on przebywać w więzieniu, informację o stanie zdrowia po badaniach lekarza więziennego oraz nazwę instytucji, którą powiadamiano o przyjęciu, przeniesieniu lub zwolnieniu. Kwestionariusz posiadał również część dotyczącą opisu osoby więźnia, w praktyce rzadko zresztą wypełnianą.\r\nW teczce umieszczano ponadto: nakaz przyjęcia do więzienia, kopię wyroku sądu wraz uzasadnieniem, będącego podstawą wymierzanej kary, pisma związane z transportowaniem więźnia, rachunek kosztów odbywania kary, opinie i postanowienia o zwolnieniu, wykaz kar dyscyplinarnych oraz próśb i skarg więźnia, informacje o stanie zdrowia i przeprowadzanych badaniach lekarskich. Akta wraz z kwestionariuszem przesyłano za więźniem w wypadku przeniesienia do innego więzienia, przy czym w miejscu nowego osadzenia zakładano więźniowi nowy kwestionariusz osobowy.\r\nTeczki osobowe więźniów łowickiego zakładu stanowią dość cenny materiał dla badaczy dziejów więziennictwa oraz historyków zajmujących się zagadnieniami politycznymi i społecznymi w Polsce w okresie międzywojennym i latach okupacji niemieckiej. Obok akt więźniów skazanych za pospolite przestępstwa, znajdziemy w nich materiał o osobach uwięzionych z przyczyn politycznych, głównie za działalność w Komunistycznej Partii Polski, oraz częściowo o uczestnikach konspiracji zbrojnej lat II wojny światowej."@pl ;
        rico:title                 "Więzienie w Łowiczu"@pl .
