pl-003086-278
type: RecordSet
archivist note: Entry selected by Michał Czajka from the book by Alina Skibińska,"Guide to the Sources on the Holocaust in Occupied Polan" @en
archivist note: Selected by Krzysztof Tyszka from the database szukajwarchiwach.pl
biographical history: Okupacyjne władze niemieckie w Łodzi powołały w październiku 1939 r. Przełożonego Starszeństwa Żydów w osobie Mordechaja Chaima Rumkowskiego, który przejął funkcje zlikwidowanej gminy żydowskiej. Jako organ doradczy powołano Radę Starszych, którą wkrótce rozwiązano. W lutym 1940 r. rozpoczęto przesiedlanie Żydów do dzielnicy przewidzianej, jako przyszły teren getta. Obejmowała ona część Bałut, Stare Miasto i przyległe ulice. Oddzielenie i zamknięcie getta nastąpiło 30.04.1940 r. W getcie zamknięto Żydów z Łodzi, Kraju Warty, Pragi, Wiednia, Berlina, Hamburga, Düsseldorfu, Frankfurtu nad Menem i Luksemburga. Bezpośrednią władzę nad gettem łódzkim sprawował zarząd niemiecki (Gettoverwaltung). Rumkowski był jednoosobową władzą wykonawczą poleceń administracji niemieckiej. Do tego celu dysponował rozległym aparatem administracyjnym. W getcie utworzono całą sieć zakładów produkujących na potrzeby gospodarki Rzeszy, a szczególnie dla Wehrmachtu. Pierwsze wywózki Żydów do obozu zagłady w Chełmnie nad Nerem trwały od stycznia do września 1942. W sierpniu 1944 r. rozpoczęto likwidację getta połączoną z deportacją jego mieszkańców do obozu Auschwitz.
has or had script: Cyrl
has or had script: Hebr
has or had script: Latn
has beginning date: 1939
has creator: 002095
has end date: 1944
has or had holder: pl-003086
has or had some members with language: yid
has or had some members with language: rus
has or had some members with language: pol
has or had some members with language: heb
has or had some members with language: deu
has or had subject: 002095
has or had title: Der Aelteste der Juden in Litzmannstadt-Getto
has or had title: Head of the Jewish Council in the Łódź Ghetto
has record set type: Collection
identifier: 278
record resource extent: 2478 files
scope and content: The collection documents all aspects of the fate of the Jews in the Łódź ghetto, because the administration of the Judenrat (Jewish Council) was very highly developed (it employed over 10,000 people) and generated vast quantities of documents, which, fortunately, have survived. The inventory to the Rumkowski Archive comprises an extensive preface that offers good insight into the ghetto offices, and a body of archives categorized by department and section. These materials will be described in greater detail in Part II of this Guide. Among them is a large collection of original contact sheets of photographs taken by Mordko Mendl Grossman and Henryk Ross, photographers officially employed by the Judenrat. Aside from the strictly official documentation, there is also a set of Biuletyny Kroniki Codziennej (Daily Chronicle Bulletins, 1941-1944), commissioned by the Judenrat, as well as literary reportage articles, a full set of circulars and public announcements, the texts of Chaim Rumkowski’s speeches, the residence registration ledgers for ghetto residents, lists of the Jews from Western Europe resettled to Litzmannstadt, around 1,500 labour record books, various graphic materials produced by the Department of Statistics, transport lists of Jews sent to the death camp in Chełmno nad Nerem, and many other things. @en
scope and content: Rada Starszych: protokoły posiedzeń, nominacje członków; Centralny Sekretariat: korespondencja w sprawach organizacji getta i administracji, sprawy wysiedlania ludności żydowskiej, bezpieczeństwa wewnętrznego, aprowizacji i lecznictwa, realizacja zamówień produkcyjnych firm niemieckich i Wehrmachtu; Sekretariat Prezydialny: kwestionariusze personalne pracowników różnych wydziałów i raporty o ruchu chorych w szpitalach; Sekretariat Próśb i Zażaleń: podania o pracę, zasiłki pieniężne, mieszkania, przydziały żywności oraz interwencje w sprawach personalnych; Wydział Informacji: korespondencja z urzędami i osobami prywatnymi z terenu Generalnego Gubernatorstwa, Rzeszy i państw obcych w sprawach informacji o Żydach przebywających w getcie; Wydział Personalny: raporty o ruchu pracowników, sprawy zatrudnienia, weryfikacji i urlopów, akta personalne pracowników administracji getta; Bezpieczeństwo: rozkazy dzienne władz policyjnych getta i niemieckich, meldunki o wydarzeniach, przestępstwach i aresztowaniach, księgi aresztowań i protokoły zeznań korespondencja z władzami niemieckimi w sprawach bezpieczeństwa i porządku w getcie, spisy funkcjonariuszy policji gettowej, spisy Żydów wytypowanych do transportu, konfiskata majątków; Sądownictwo: meldunki o przestępstwach, informacje o sprawach karnych, wykazy aresztowanych i podejrzanych o nadużycia, spisy więźniów, raporty posterunków więziennych, spisy pracowników sądu; Centralny Urząd Kontroli: raporty i sprawozdania o warunkach życia w getcie, sytuacji mieszkaniowej i sanitarnej; Najwyższa Izba Kontroli: materiały z kontroli urzędów i agend administracji getta, w większości dotyczące podziału żywności i działalności kuchni gettowych; Komisja Majątku Niemieckiego i Polskiego: korespondencja w sprawie regulacji czynszu mieszkaniowego obywateli niemieckich; Wydział Statystyczny: wykazy graficzne, tablice i plansze obrazujące ruch ludności, stan opieki lekarskiej, działalność szpitali, aptek, szkół i poczty, zatrudnienie i produk…
title: Przełożony Starszeństwa Żydów w Getcie Łódzkim