B. RZOSKA & K. VELLE, “Inventaris van het archief van het Joods Vluchtelingencentrum te Merksplas (“Centrum voor Israëlitische uitwijkelingen”)”, in B. RZOSKA & K. VELLE, Inventarissen van de archieven van diverse strafinrichtingen uit de provincies Antwerpen, Limburg en Brabant (20ste eeuw), T22 (Rijksarchief te Beveren), Brussel, ARA-AGR, 1997, pp. 41-46.
87 nrs. (3,6 s.m.).
Dit archiefbestand is van groot belang voor de geschiedenis van de Joodse vluchtelingen uit Nazi-Duitsland en Oostenrijk, aanwezig in België eind jaren ’30. We noteren vooreerst de omzendbrieven en reglementen. Er is heel wat ingekomen en uitgaande briefwisseling bewaard (onder andere van de directeurs dr. Max Beckmann, dr. Weichmann en ing. Paul Wolfram), vb. met rabbijn Schapira en het Comité d’Assistance aux Réfugiés juifs, en inzake de aankomst van nieuwe vluchtelingen, gevangenisarbeid, collectieve en individuele verloven van Joodse vluchtelingen, de boekhouding en financiering door het Ministerie van Justitie, briefwisseling met de Israëlitische Kultusgemeinde Wien, Auswanderungsabteilung en de Reichsvertretung der Juden in Deutschland, … Een tweede grote reeks wordt gevormd door de opsluitingsdossiers van de Joodse vluchtelingen; het gaat om 39 pakken afkomstig van het vluchtelingencentrum in Merksplas (1390 dossiers) en Wortel (211 dossiers). Deze dossiers zijn chronologisch geordend, volgens datum van opsluiting of aankomst. Ten slotte vermelden we nog het (deel)archief van de Dienst Boekhouding, dat facturen en ‘staten van onderhoud’ bevat van het vluchtelingencentrum (1938-1940).
JV Merksplas 1996.